}

Gayrimenkul alım satımında vergi ve harç hesaplamaları basitleşmeli


08 Eylül 2012 17:34

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (22 rating, 5 votes)
Loading...Loading...

Dinçer BİLGENER
dincer@emlakrotasi.com

Geçtiğimiz günlerde Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in bir açıklaması gündeme bomba gibi düştü malumunuz. Buna göre Maliye Bakanlığı, başta satılık ev olmak üzere satılık emlak fiyatlarını semt semt mercek altına alarak bu alandaki vergi kaçağını önleme kararı almış, bunun için de gazete ve internet sitelerindeki emlak ilanlarını mercek altına almıştı.

Böylece her semtin satılık emlak fiyatları ortalama olarak tespit edilecek, bu tespit edilen rakamdan yüzde 80’inden daha azını beyan eden vatandaşlar cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalacaktı. Yani evini 100 bin TL’ye satan bir vatandaş, evinin bedelini Maliye’ye 75 bin TL olarak bildirirse, Maliye yakasına yapışacak demekti.

Emlak alım satımında sıklıkla görülen bir uygulamadır bu. Çünkü emlak alım satımında devletin iki türlü kazancı söz konusu. Birincisi aldığınız evi 5 yıl içinde aldığınız fiyattan fazlasına satarsanız, oluşan değer artış kazancı gelir vergisine tâbi oluyor. Yani devlet bir nevi, oluşan gayrimenkul rantından pay alıyor. İkincisi ise halk arasında “tapu masrafı” olarak bilinen tapu işlem harcı konusu. İlgili mevzuatlara göre bir dairenin alım satımında bedel üzerinden toplamda binde 33 oranında tapu harcı alınıyor. Yasal olarak bu bedelin yarısını satıcı, yarısını da alıcı ödemek durumunda. Yani satış bedeli üzerinden binde 16,5 oranında alıcı, binde 16,5 oranında da satıcı harç ödüyor. Ancak emlak piyasasında yaygın olarak uygulanan teamüle göre bu bedeli alıcı ödüyor. Örneğin 100 bin TL’lik bir evin satışında, satış bedeli gerçek bedel üzerinden bildirilmişse alıcı ekstradan 3 bin 300 TL’lik bir külfetin daha altına giriyor.

Sorunun ortaya çıktığı yer tam da burası. Çünkü bu 100 bin TL’lik daire, belediyenin kayıtlarında emlak vergisi rayicinde 20 bin TL olarak görünüyorsa tapu harcı otomatikman 660 TL’ye iniyor.  Yasal mevzuatlar da emlak alıcı ve satıcısına en az bu bedeli göstermesini şart koşuyor. Böylece alıcı da satıcı da ciddi bir külfetten kurtuluyor. Ancak burada da devletin büyük bir vergi kaybı doğuyor.

Son yıllarda konut kredileri ile emlak alım satımının gelişmesiyle birlikte satış bedelinin bankadan çekilen kredi miktarı olarak gösterilmesi bir gereklilik oldu. Çünkü örneğin 100 bin TL satış bedeli olan bir evin tamamını kredi kullanarak aldığınızda, ki bankalar evin ekspertiz bedelinin yüzde 75’i oranında kredi veriyorlar, en az 75 bin TL’lik bir kredi kullanımı olacak. Bu durumda ev eğer belediye kayıtlarında 20 bin TL olarak görünüyorsa Maliye aradaki 55 bin TL’lik farkı –eğer yakalarsa– “sebepsiz zenginleşme” olarak görüyor ve ciddi para cezaları kesebiliyor.

Maliye’nin bu kararı aslında çok doğru ve isabetli bir karar. Çünkü bu konuda devletin vergi kaybı korkunç boyutlarda. Ancak özellikle tapu harçları konusunda vatandaşın ve “gerekirse ilanlardan fiyatı çıkartırız” diyen emlakçıların tepkisi de haksız değil. İşte hesapladık; 100 bin TL’lik bir ev satılında 6 bin 600 TL’lik bir vergi bedeli söz konusu. Eğri oturup doğru konuşalım. Bu miktarda bir vergiyi kimse ödemek istemez. Bundan dolayı da bir yolunu bulup yine vergi kaçırmaya devam eder.

Bu sıkıntının çözümü ise, piyasa rayiçlerinin tespit edilmesinin yanında tapu harç oranlarının düşürülmesi ve tapu harç oranlarının piyasa rayici üzerinden belirlenmesinden başka bir şey değildir. Örneğin satış bedeli üzerinden toplamda binde 5 gibi bir bedel olabilir. Bu durumda 100 bin TL’lik bir evin satışından doğan tapu harcı 500 TL civarında olur. Bu evin, baştan beri üstünde konuştuğumuz örneğe göre, belediye emlak vergisi rayici 20 bin TL ise, daha önceki kayıpların yanında bu yaşanan 160 TL’lik kayıp hiç konumuna düşer. Ancak kayıp illa da sıfıra indirgenmek istenirse, piyasadaki satılık emlak rayiçleri sık sık güncellenerek “Tapu harç bedelleri, Maliye’de kayıtlı bedeller üzerinden hesaplanır” gibi bir hüküm konarak hesaplamalar basitleştirilebilir. Böylece hem vatandaş neyi ne kadar ödeyeceğini bilir, böylece vergi kaçırmaya tevessül etmez, hem de devlet korkunç bir kaydi kayıptan kurtulmuş olur.


KATEGORILER DİNÇER BİLGENER

ETIKETLER: , , , , , , , , , , , , , , ,

4 Yorum

Bu yazıya 4 yorum yapıldı "Gayrimenkul alım satımında vergi ve harç hesaplamaları basitleşmeli". Yazıyı beğendiysen yorum yap Yorum Yapın

  1. dinçer bey siz yada başka bir yazar arkadaşınızdan ricam…emlak alanıyla ilgili olduğu için bunu sizden rica edeceğim…esenyurt beylikdüzü yada büyükçekmecedeki belediyelerin inşaat firmalarına verdikleri yapı ruhsatlarıyla ilgili araştırma yapmanız vede halkı bilinçlendirmeniz aydınlatmanız olacaktır…fatih altaylı köşesinde özellikle esenyurttaki yapılşamadaki yolsuzluklara dikkat çekiyor…bas bas bağırıyor hala o belediye başkanı neden orada diye…benden sizden bunun iyice araştırılmasını istiyorum…size bu yolsuzlukların işgüzarlıkların bir canada mal olduğunu söylemek isterim…beylikdüzünde yakın zamanda müteahhit işadamı Ali İmamoğlu’nun intiharını hatırlatmak isterim…bu olayların üzerine gidilmeli…bende vatandaş olarak düşünüyorum…

    • Sayın Yelda Hanım,
      Esenyurt ve Beylikdüzü’nde gayrimenkul sektöründe yaşananları dikkatle ve yakından takip ediyoruz ekip olarak. Artı, ben de Esenyurt’ta oturuyorum. Ancak benim asıl görevim internet sitesi olduğu için konuyla yeterince ilgilenemiyorum. Şunu fark ettik: Esenyurt imar sorununda özellikle, “konunun özü” gibi bir şey söz konusu değil. Konu o kadar çetrefilli ki, özüne ulaşmak çok zor. Bölgede yaşananlarla ilgili yayın yönetmenimiz Yıldıray Gökkaya’nın yazısını da inceleyebilirsiniz. Çok ayrıntılı olmasa da bir fikir verebilecek düzeyde bir yazı. Yakın bir gelecekte konuyla ilgili bir araştırma, belki de bir “dizi haber” gibi bir çalışma yapmayı planladığımızı da bilmenizi isterim. Ancak dediğim gibi konu çok ayrıntılı ve girift olduğu için biraz zaman alabilir.

      İlginize teşekkür ederim.

      Dinçer Bilgener

      • Anlıyorum dinçer bey…söylemiş olduğunuz yazı dizisini okuyacağım…Mesajımı ilgiyle okuyup cevapladığınız için ayrıca teşekkürler…emeğinize yüreğinize kaleminize sağlık…

  2. yelda yazmış işte süper tamam olay o… açık ve net ordan dinçer diye biri çıkıyo yazdılkarından bi bok anlışılmıyo….açık ve net değil

Yorum Bırakın